Dhaqdhaqaaqa Gobolka Awdal wuxuu matalaa hammiga dadka gobolka Awdal ee waqooyiga Soomaaliya, oo ah farcankii Boqortooyadii taariikhiga ahayd ee Cadal. Dhaqdhaqaaqu wuxuu ujeeddadiisu tahay in la aasaaso Dawlad-goboleedka Awdal oo ah maamul is-maamula oo ka mid ah qaab-dhismeedka federaalka ee Soomaaliya, si loo xoojiyo bulshadeenna loona soo celiyo muhiimaddeenna taariikhiga ah ee gobolka, iyadoo la horumarinayo hiddaheenna dhaqameed ee qaniga ah, in kasta oo ay jiraan caqabadaha maanta dadkeenna haysta.
Sharaf iyo Diidmada Ku-tiirsanaanta
Taariikhda gobolka Awdal waa mid aad u duug ah, xididdadeeduna waxay ku jiraan Boqortooyadii caanka ahayd ee Cadal, oo lagu yaqaannay saamayntii ay ku lahayd ganacsiga, dhaqanka iyo siyaasadda Geeska Afrika, iyadoo magaalada taariikhiga ah ee Saylac ay xarun u ahayd.
Sannadihii soo wareegay, dadka Awdal waxay sii hayeen dareen xooggan oo aqoonsi iyo isku-tirsanaan ah, in kasta oo ay jireen caqabado ka yimid quwadihii gumaysiga iyo dagaalladii sokeeye. Diiwaannada taariikhda waxay xusayaan in dhaqdhaqaaqii ugu horreeyay ee Soomaalida oo ka hortagayay gumaysiga reer Galbeedka iyo baaqii midnimada Soomaaliyeed uu ka soo baxay aqoonyahannada beesha Gadabuursi, gaar ahaan iyadoo loo marayay Ururkii Dhallinyarada Soomaaliyeed (SYL), oo kulamadiisii ugu horreeyay ku qabtay guriga marxuum Ourdoh ee magaalada Dirirdhabe, Itoobiya.
Ka dib burburkii dawladdii dhexe ee Soomaaliya 1991-kii, Dhaqdhaqaaqa Wadaniga Soomaaliyeed (SNM) wuxuu la wareegay gobolka Awdal isagoo helaya taageero maaddi iyo mid maskaxeed oo weyn oo ka timid Itoobiya. Jabhaddan ayaa la dagaallantay dawladda Soomaaliya ee woqooyiga, ugu dambayntiina waxay keentay samaysanta maamulka Somaliland, oo sheeganaya inuu ka madax-bannaan yahay Soomaaliya kana cabudhinaya dadka Awdal ee diidan gooni-isu-taagga.
Aasaasidda Dhaqdhaqaaqa Gobolka Awdal bishii Agoosto 2023 waa jawaab ka dhalatay takoorka joogtada ah ee lagu hayo dadka Awdal iyo afduubka hammigooda sharciga ah ee aqoonsiga iyo is-maamulka gudaha dawlad-goboleedyada federaalka ee Soomaaliya, iyadoo la diidayo fikradaha gooni-isu-taagga ee xaqa boobaya. Tani waxay ujeeddadeedu tahay in gobolku qaato doorkiisa dabiiciga ah ee ku biirinta ammaanka Geeska Afrika, Badda Cas iyo Gacanka Cadan.
Caqabadaha Hadda Jira
Gobolka Awdal wuxuu hadda wajahayaa caqabado waaweyn, oo ay ka mid yihiin xiisadaha iyo kacdoonnada ammaan ee aagga Badda Cas, iyo isku dayga Itoobiya ee ah inay ku darsato dhulal muhiim ah oo gobolka Awdal ka tirsan, oo ay ku jiraan magaalooyinkiisa taariikhiga ah: Boorama, Saylac iyo Lughaya. Labada dambe waa magaalooyin xeebeed oo Itoobiya doonayso inay qabsato, sida ay caddaynayso heshiiskii is-afgaradka ee la saxeexeen Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya iyo hoggaamiyaha hay’adda gooni-isu-taagga ee waqooyiga Soomaaliya, Muuse Biixi Cabdi, kaasoo u oggolaanaya Addis Ababa inay saldhig militari oo madax-bannaan ka dhisato biyaha gobolka Awdal, taasoo xanaaq weyn ka dhalisay dadka deegaanka ee ka soo horjeeda gooni-isu-taagga Soomaaliya.
Waxaa sidoo kale la og yahay in gobolka Awdal uu ka go’an yahay inta kale ee Soomaaliya, isagoo ay kala qaybiyaan aagagga gooni-isu-taagga ee Somaliland, iyo in taageero-la’aantu ay caqabad weyn ku tahay horumarka iyo buuxinta baahiyaha bulshada Awdal.